یکی از کارکردهای دندان ها جویدن و خرد کردن غذا است؛ از این رو دندان ها نقش مهمی در گوارش غذا بازی می کنند. اما این تنها کاری نیست که دندان ها برای ما انجام می دهند؛ دندان ها تاثیر زیادی روی زیبایی و ظاهر ما دارند. برای داشتن یک لبخند زیبا، لازم است تمام دندان ها مرتب باشند و با یکدیگر تناسب داشته باشند؛ اما گاهی بعضی از دندان ها راه رشد دندان دیگری را سد می کنند. به دندانی که اجازه رشد کردن ندارد، دندان نهفته می گویند. در بیشتر مواقع این دندان نهفته، دندان نیش است. در بعضی از موارد نیز به دلیل کمبود فضا، دندان نیش جلوتر از سایر دندان ها رشد می کند؛ یعنی بیرون زده است. پس نیاز به ارتودنسی دندان نیش داریم.

ارتودنسی دندان

یکی از محبوب ترین و شناخته شده ترین روش ها، برای اصلاح بی نظمی و مشکلات دندان ها، روش ارتودنسی است، همه ما کم و بیش با ارتودنسی دندان آشنایی داریم و آن را با سیم ها و براکت هایی که روی دندان ها نصب می شوند و به مرور دندان ها را جابه جا می کنند، می شناسیم.

یکی از کاربردهای مهم ارتودنسی دندان، هدایت دندان های نهفته به موقعیت مناسب آنها است. در این میان دندان نیش بیش از هر دندان دیگری دچار مشکل می شود و نیز بیشتر از سایر دندان ها در زیبایی نقش دارد.

دندان نیش نهفته

دندان های نیش جزو دندان های قدامی یا جلویی ما هستند که نقش مهمی در گرفتن لقمه غذایی و نیز زیبایی دارند. این دندان ها در فک ما محکم ترین دندان ها هستند و ریشه بلندتری نسبت به سایر دندان ها دارند؛ پس دیرتر از همه دندان ها از دست می روند. اما گاهی به دلیل نبودن فضای کافی در فک و به ویژه فک بالا، سایر دندان ها جلوی رشد دندان نیش در موقعیت مناسبش را می گیرند؛ زیرا بعد از افتادن دندان های شیری، دندان نیش معمولا آخرین دندانی است که رشد می کند. بنابراین به علت کمبود فضا ممکن است دندان نیش در محل نامناسبی مثلا سقف دهان رشد کند. به چنین دندانی، دندان نیش نهفته می گویند.

چنین دندان نهفته ای، می تواند مشکلات زیادی برای فرد ایجاد کند؛ پس لازم است از روش مناسبی برای اصلاح این مشکل استفاده کرد. درمان مناسب برای دندان نیش نهفته، باز کردن فضای فک و هدایت دندان به محل مناسب خود، به روش ارتودنسی است.

مشکلات دندان نیش نهفته

دندان نیش شیری که نهفته است، حتما باید از دهان خارج شود؛ زیرا تا زمانی که این دندان نیش نهفته باقی بماند، دندان نیش دائمی فرد در محل مناسب خود رشد نمی کند، به این ترتیب که دندان نیش دائمی و شیری به صورت دو دندان کوتاه و پشت سرهم می رویند.

وقتی دندان های نیش دائمی و شیری پشت سر هم رشد کنند، به شدت روی زیبایی و لبخند فرد تاثیر منفی می گذارند.

دندان نیش نهفته، به دندان های سالم فرد نیز فشار وارد می کند و باعث آسیب رساندن به بافت لثه و دندان های مجاور می شود.

از همه مهم تر اینکه به دلیل فقدان دندان نیش و عدم حضور آن در محل مناسب خود، بیمار در جویدن غذا دچار مشکل می شود که همین امر می تواند زمینه ساز مشکلات گوارشی در آینده شود.

درمان دندان نیش نهفته چگونه است؟

برای درمان دندان نیش نهفته، روش های مختلفی وجود دارد. اینکه کدام روش مناسب تر است، به عواملی مانند شدت نهفتگی دندان نیش، موقعیت رویش دندان، نحوه قرار گیری دندان نیش در فک (رشد آن عمودی است، یا مایل یا افقی؟) و اینکه کدامیک از دندان های نیش نهفته است، بستگی دارد.

استفاده از ارتودنسی برای هدایت دندان نیش به محل مناسب خود:

قبل از هر چیزی به کمک ابزارهای ارتودنسی، دندان پزشک سعی می کند فضای فک را گسترش دهد و بازتر کند؛ سپس جراح فک و صورت دست به کار می شود. اگر موقعیت و نحوه رویش دندان نیش نهفته، به گونه ای باشد که بتوان آن را به محل مناسبش هدایت کرد، متخصص لثه بیمار را کنار می زند. سپس به مرور زمان و به کمک براکت و کش های مخصوص ارتودنسی، دندان را به محل مناسب خود هدایت می کند و آن را در قوس دندانی جای می دهد. این فرآیند ممکن است حدود یک سال طول بکشد.

درمان نیش نهفته:

دندان نیش نهفته می تواند به سه صورت رشد کند؛ یا به صورت عمودی باشد، یا مایل یا به صورت افقی در فک قرار گرفته باشد. برای دندان های نیش نهفته در موقعیت عمودی و مایل، می توان با کمک ارتودنسی دندان را آرام آرام به موقعیت مناسبش در فک هدایت کرد. اما اگر دندان نیش نهفته به صورت افقی در فک رشد کرده باشد، در صورت قرار دادن آن در قوس فکی، به سایر دندان ها نیز آسیب وارد می کند. در این موقعیت بهترین راه، کشیدن دندان نیش نهفته بیمار است.

ارتودنسی دندان نیش بیرون زده

گاهی در بیماران دندان نیش به صورت نهفته نیست؛ بلکه در قوس فکی جلوتر از سایر دندان ها رشد کرده است که به آن دندان نیش بیرون زده می گوییم. ممکن است افراد تصور کنند که تنها مشکل دندان های آنها، مشکل دندان نیش است و از متخصص ارتودنسی می خواهند که فقط دندان نیش بیرون زده را برای آنها ارتودنسی کند. اما باید بدانید که بیرون زدگی دندان نیش، نشان از وجود ناهماهنگی و بی نظمی در کل قوس فک است و برای اصلاح این وضعیت لازم است کل قوس فک ارتودنسی شود.

توصیه های لازم برای ارتودنسی دندان نیش

  • در این درمان اگر فک و دندان شما جراحی شده باشند و بعد از آن از ارتودنسی برای جابه جا کردن دندان نیش استفاده شده باشد، لازم است که تا چند روز بیمار غذاهای سفت مصرف نکند و بیشتر از غذاهای نرم و نوشیدنی استفاده کند؛ زیرا در صورت خوردن غذاهای سفت محل جراحی تحریک می شود.
  • رعایت بهداشت و توصیه های بهداشتی دندان پزشک، در این ایام ضروری است.
  • برای تسکین تورم بافت های دهان بعد از انجام جراحی، بیمار می تواند از کمپرس یخ استفاده کند.

بیشتر بخوانید:

ارتودنسی سرامیکی